welk erfrecht geldt er als ik in het buitenland ben overleden

Welk land bepaalt het erfrecht

Dat hangt niet af van de nationaliteit van de overledene, maar van waar hij zijn laatste vaste woonplaats had. Als iemand in het buitenland woonde en daar overlijdt, geldt in de meeste gevallen het erfrecht van dat woonland, ook als hij de Nederlandse nationaliteit had. Dit heet internationaal erfrecht: de regels die bepalen welk land "aan de beurt is" als een overlijden meerdere landen raakt, bijvoorbeeld omdat iemand in Spanje woonde maar nog een huis in Nederland had.

Er is één belangrijke uitzondering: iemand kan tijdens zijn leven zelf hebben gekozen voor het erfrecht van zijn nationaliteit, in een testament. Dan geldt niet het woonland, maar het land van de nationaliteit, ook al woonde de overledene ergens anders. Of die keuze is gemaakt en of hij geldig is, staat in het testament, of er blijkt uit dat er geen testament is. Wie dat wil laten uitzoeken, komt daarvoor bij een notaris terecht: dat is precies het soort vraag die niet met een brievenpakket wordt opgelost. Wel relevant om te weten: als iemand naar het buitenland vertrok, moest dat gemeld worden bij de gemeente. Die aangifte van vertrek bepaalt mede vanaf welk moment iemand niet meer in Nederland woonachtig was, en dat kan meespelen bij de vraag welk woonland gold op het moment van overlijden.

Waar dit uit volgt

De aangifte van vertrek naar het buitenland staat in artikel 2.43 van de Wet basisregistratie personen, en die registratie is een van de gegevens waarmee het laatste woonland wordt vastgesteld. Voor de vraag welk erfrecht precies van toepassing is en of een testament daarop iets heeft gewijzigd, is de tekst van het testament zelf en advies van een notaris de aangewezen weg: dat gaat verder dan een regelplan kan onderbouwen. Wel kan het nuttig zijn om na te gaan wat er met het opgebouwde pensioen gebeurt na een vertrek naar het buitenland, want dat loopt vaak via een ander spoor dan de erfenis zelf. En omdat een overlijden in het buitenland meestal met meerdere familieleden wordt afgehandeld, kan het praktisch zijn om te bekijken of iemand anders kan meekijken in wat er geregeld moet worden.