wat doet de gemeente als iemand alleen overlijdt zonder nabestaanden

De gemeente regelt de uitvaart, niet de erfenis

Als iemand alleen overlijdt en er blijkt niemand te zijn die de uitvaart regelt, dan doet de gemeente dat. Dit heet een uitvaart bij gebrek aan nabestaanden. De gemeente zoekt eerst nog wel actief naar familie. Vindt zij niemand, of wil niemand de uitvaart op zich nemen, dan zorgt de gemeente voor een eenvoudige begrafenis of crematie. De kosten daarvan mag de gemeente later verhalen op de erfenis, als die er is.

Dit is iets anders dan de erfenis zelf. De gemeente regelt alleen de uitvaart. Wat er met het huis, de spullen en het geld van de overledene gebeurt, is een andere kwestie. Als er wel erfgenamen zijn maar zij zich niet melden of niet reageren, kan uiteindelijk de kantonrechter een curator aanstellen die de nalatenschap afwikkelt. Dat gebeurt niet meteen en niet automatisch: eerst wordt geprobeerd erfgenamen te vinden en te informeren. Wie zich afvraagt wat er gebeurt als een erfenis meer schulden dan bezittingen bevat, kan dat nalezen bij wat er gebeurt als de nalatenschap schulden heeft. En voor wie zich afvraagt of spullen uit het huis alvast meegenomen mogen worden voordat alles officieel is afgewikkeld, staat dat beschreven bij wat er wel en niet mag met spullen uit de erfenis.

De registratie van het overlijden zelf gaat via de gewone weg: de gemeente waar iemand overlijdt, verwerkt de overlijdensakte en past de basisregistratie personen aan. Andere instanties, zoals de Belastingdienst of pensioenfondsen, krijgen die informatie niet automatisch allemaal door. Hoe dat precies werkt, staat bij wat de gemeente wel en niet doorgeeft aan andere instanties.

Waar dit in de wet staat

De registratie van een overlijden volgt uit artikel 2.7 van de Wet basisregistratie personen. De afwikkeling van de nalatenschap, inclusief de rol van de kantonrechter bij het ontbreken van erfgenamen die reageren, is geregeld in Boek 4 van het Burgerlijk Wetboek, het erfrecht. Voor de uitvaart bij gebrek aan nabestaanden bestaat geen apart wetsartikel in deze bronnen; dit is een gemeentelijke taak die volgt uit de zorgplicht van de gemeente, uitgevoerd op basis van lokaal beleid.