kunnen broers en zussen verschillende achternamen hebben

Broers en zussen krijgen meestal dezelfde achternaam

Nee, dat kan meestal niet zomaar. In Nederland kiezen ouders bij hun eerste kind samen een achternaam: die van de moeder of die van de vader. Die keuze geldt daarna automatisch voor alle volgende kinderen die deze twee ouders samen krijgen, ook als de kinderen jaren na elkaar geboren worden. Je kiest dus in feite maar één keer, bij het eerste kind.

Er zijn wel situaties waarin kinderen van dezelfde ouders toch een andere achternaam hebben. Dat gebeurt bijvoorbeeld als de ouders niet getrouwd zijn en geen geregistreerd partnerschap hebben, en de vader het kind niet heeft erkend voordat het is geboren of aangegeven. Ook bij een eerder huwelijk, bij kinderen uit een eerdere relatie, of na een naamswijziging via de rechter kunnen broers en zussen verschillende achternamen hebben. Wie een kind krijgt terwijl er al een oudere stiefbroer of stiefzus in huis is met een andere naam, komt deze vraag ook vaak tegen, net als iemand die te maken heeft met meerdere gezinssituaties tegelijk.

Waar dit in de wet staat: Boek 1, artikel 19e

De naamskeuze en de aangifte van een geboorte staan in Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek. Artikel 19e regelt onder meer dat de geboorte binnen drie dagen aangegeven moet worden bij de gemeente, en bij die aangifte wordt de achternaam vastgelegd. Voor het eerste kind van twee ouders samen maken zij dan de naamskeuze; voor volgende kinderen van dezelfde ouders geldt die eerdere keuze automatisch. De gemeente geeft deze gegevens niet altijd zelf door aan andere instanties, zoals de zorgverzekeraar of de Belastingdienst; wat de gemeente wel en niet automatisch doorgeeft, staat beschreven op de pagina over wat de gemeente doorgeeft aan andere instanties. Voor de aanvraag van geboorteverlof rond de bevalling geldt een andere regeling, de Wet arbeid en zorg; die staat los van de achternaam van het kind en is te vinden op de pagina over geboorteverlof aanvragen.